რეზონანსი
05.04.2020

მსოფლიოში არსებული  ახალი კორონავირუსული ინფექცია Covid-19 საკმაოდ ფართოდ ვრცელდება. მის წინააღმდეგ ბრძოლაში მრავალი ადამიანია ჩართული. მოსახლეობა ასრულებს მთავარ რეკომენდაციას და რჩება სახლში. იდეალური გამოსავალი, რაც ხელს შეუწყობს ერთი მხრივ, დაავადების შემცირებას და მეორე მხრივ, მის გავრცელებას, სოციალური იზოლაციაა. 

ასეთი უჩვეულო რეჟიმი მოსახლეობისათვის, ბუნებრივია, არ არის იოლი, რადგანაც ჩაკეტილი სივრცე ქმნის იმ უამრავ პრობლემას, რაც ჯანსაღი ცხოვრების წესს გარკვეულწილად ეწინააღმდეგება.

შესაბამისად, ენდოკრინოლოგების მისამართით საზოგადოებაში გაჩნდა უამრავი კითხვა, რომელთაგანაც უმთავრესია ის, თუ როგორ მოვახერხოთ და შევინარჩუნოთ ჯანსაღი ცხოვრების წესის პრინციპები დღევანდელ რეალობაში.

ჩვენი გაზეთის მკითხველებს პასუხობს კლინიკა ენმედიცის ექიმი-ენდოკრინოლოგი თამარ ჩადუნელი.

სოციალური იზოლაციისას როგორ მოვახერხოთ ამ მოვლენის თანმდევი კლინიკური პრობლემების თავიდან აცილება?

მოსახლეობის დიდი ნაწილისთვის საკმაოდ რთული აღმოჩნდა იზოლაციის პერიოდი. დატვირთული სამუშაო გრაფიკის რადიკალური ცვლილება ბევრი ადამიანისთვის უჩვეულოა. მუდმივად სახლში ყოფნა, იზოლაციის რეჟიმი, არის იდეალური Covid 19-ის გავრცელების შესამცირებლად, თუმცა, თავის მხრივ, ასეთი უჩვეულო რეალობა ბევრ სირთულეს შეუქმნის ადამიანს, აქ ბუნებრივია მხოლოდ ფსიქოლოგიური პრობლემები არა მაქვს მხედველობაში. მთავარი პრობლემაა ფსიქოლოგიური პრობლემების თანმდევი კლინიკური პროცესები. ამიტომ წინასწარ უნდა შევეგუოთ იმ რეალობას, რომ ამ პერიოდში დიდი ყურადღება მივაქციოთ ჩვენს ყოველდღიურ კვების რეჟიმს, რადგან მუდმივად სახლში ყოფნის დროს გაზრდილია წონის მატების რისკი.

ამასთან, იზოლაციის პერიოდში მინიმუმამდეა შემცირებული ფიზიკური აქტივობა, რაც ასევე ზრდის წონის მატების რისკს. საკვებით მიღებული ენერგია (კალორიები) მუდმივად სახლში ყოფნის პირობებში შეიძლება სრულად ვერ დაიხარჯოს. სწორედ ამიტომ საკმარისი ყურადღება უნდა მიექცეს, როგორც კვების რეჟიმს, ასევე ფიზიკური აქტივობის გაზრდას სახლის პირობებში.  

სოციალური იზოლაციისას ყველაზე დიდია კვების რეჟიმის დარღვევის ცდუნება. ასეთ დროს რა არის გამოსავალი?

ეს ჩვეულებრივი მოვლენაა, ამიტომაც განსაკუთრებული კონცენტრაციაა საჭირო ამ პრობლემის დასაძლევად. იზოლაციის პერიოდში თავისუფალი გრაფიკის შესაბამისად შეიძლება დაირღვეს კვების ჯერადობა და კვების განრიგი, რაც აქამდე გარკვეულწილად დამოკიდებული იყო ჩვენს ყოველდღიურ სამუშაო გრაფიკზე. 

დღის განმავლობაში დროის დიდ ნაწილს ხშირად სამზარეულოსთან ახლოს ვატარებთ, შესაბამისად ყურადღებას ხშირად იქცევს გარკვეული სახის პროდუქტები, მაგალითად ტკბილეული, თხილეული, ცომეული და სხვა. შესაბამისად ხშირ შემთხვევაში იზრდება ე.წ წახემსების ეპიზოდებიც. 

არარეგულარული საუზმე, გვიან საკვების მიღება, ხშირი წახემსება არის სწორედ ის მნიშვნელოვანი ფაქტორები, რაც იზოლაციის პერიოდში საფრთხეს უქმნის ადამიანის წონას და ზრდის წონის მატების რისკს.

ასევე მნიშვნელოვანია მოვაწესრიგოთ კვების რეჟიმი. დღის განმავლობაში საკვები უნდა მივიღოთ მინიმუმ სამჯერ. რეკომენდირებულია დღეში 3-5 ჯერ საკვების მიღება, 3 ძირითადი კვების სახით (საუზმე, სადილი, ვახშამი) და 1 ან 2 მსუბუქი წახემსება კვებებს შორის, მაგალითად ხილით, თხილეულით ან სხვა პროდუქტებით. 

უნდა ვისაუზმოთ გაღვიძებიდან არაუგვიანეს 1,5-2 საათში, ხოლო კვებებს შორის შუალედი არ უნდა იყოს 4 საათზე მეტი, ასევე დღის ბოლო კვება დაძინებამდე 2-3 საათით ადრეა რეკომენდირებული.

სოციალური იზოლაციისას  ბუნებრივია წინასწარ ვიმარაგებთ პროდუქტს, ასეთ ექსტრემალურ ვითარებაში არჩევანს ხშირად ჯანსაღ პროდუქტებზე ვერ ვაკეთებთ... 

სოციალური იზოლაციისას მოსახლეობა ძირითადად იმარაგებს არამალფუჭებად პროდუქტებს, როგორიცაა წიწიბურა, ბრინჯი, მაკარონი, ვერმიშელი, კარტოფილი და სხვა. თუ კვების რაციონში ჭარბად გვექნება პურ-ბურღულეული, ცომეული ეს თავისთავად გამოიწვევს წონის მატებას. 

ამ ეტაპზე უმჯობესია თავიდან ავიცილოთ როგორც წონის მატება, ასევე სიმსუქნის შემთხვევაში ხელი შევუწყოთ ჭარბი წონის დაკლებას. ამიტომ რეკომენდირებულია, რომ რაციონი მაქსიმალურად შევავსოთ ბოსტნეულით, რომელიც ასევე შედარებით ხანგრძლივად ინახება. შესაძლებელია ბოსტნეულისგან მომზადებული სალათებით ან წვნიანი კერძებით შევავსოთ ჩვენი რაციონი და გარნირის სახით მივაყოლოთ ბურღულეული ან მცირე რაოდენობით პური. მაგალითად  ერთი ულუფა ბრინჯის ფლავის ნაცვლად, უმჯობესია ჩვენს თეფშზე მოვათავსოთ ბოსტნეულის სალათი და შესაბამისად გავანახევროთ ბრინჯის ფლავის მოცულობა. ასეთი მიდგომით რაციონი იქნება როგორც სწორად დაბალანსებული, ასევე მრავალფეროვანი. 

ერთფეროვანი საკვების მიღება სასურველი არ გახლავთ. ამიტომ ყოველთვის უმჯობესია ბურღულეული მივირთვათ გარნირის სახით ხორცთან, თევზთან  ან ბოსტნეულთან ერთად.

ასევე კარგია პერიოდულად საფუარით მომზადებული პურის ნაცვლად მივირთვათ მჭადი. მჭადი და პური ადვილად ათვისებადი ნახშირწყლებია, ანუ კალორიული პროდუქტებია. თუმცა, საფუარიან პურთან შედარებით მჭადი უფრო სასურველი პროდუქტია, რადგან პურის მოსამზადებლად დღეს ძირითადად იყენებენ თერმოფილურ საფუარს, რომელიც არ იშლება ცხობის დროს და ასევე არ იშლება ნერწყვით. 

თერმოფილური საფუარით მომზადებული პროდუქტები ადამიანის ორგანიზმში არღვევს ნაწლავთა მიკროფლორას, კუჭში იმატებს მჟავიანობა. ეს პროცესები  კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების განვითარების, მეტეორიზმის, წონის მომატების რისკ ფაქტორებია. 

რაციონში ასევე მნიშვნელოვანია სხვადასხვა სახეობის ხილის ჩართვა. უმჯობესია ყოველდღიურად მივირთვათ ხილი. ცოცხალი ხილი და ბოსტნეული არის ვიტამინების და მინერალების ბუნებრივი წყარო. იმუნური სისტემის გასაუმჯობესებლად განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მივიღოთ C ვიტამინით მდიდარი ისეთი ხილის და ბოსტნეული, როგორიცაა ფორთოხალი, გრეიფრუტი, ლიმონი, ვაშლი, კივი, ბროკოლი, ბულგარული წიწაკა, პომიდორი, სტაფილო, ისპანახი, ბადრიჯანი და სხვა. 

სოციალური იზოლაციისას ყველაზე მტკივნეული და რთულად დასაძლევი საკითხია ფიზიკური აქტივობა და ძილის რეჟიმი

იზოლაციის პირობებში, მუდმივად სახლში ყოფნის დროს ფიზიკური აქტივობა ხშირ შემთხვევაში მცირდება. სასურველია ბინის პირობებში თუნდაც მსუბუქად ვარჯიში, თუნდაც მარტივი აერობიკა.

ეს პერიოდი სწორად უნდა გამოვიყენოთ. იზოლაციის პერიოდში მეტი თავისუფალი დრო გვაქვს, შესაბამისად მოსახლეობას უფრო მეტად შეუძლია დრო გამონახოს ყოველდღიური ვარჯიშისთვის ბინის პირობებში. 

რეკომენდირებულია 30-60 წთ ფიზიკური აქტივობა დღის განმავლობაში. საწყის ეტაპზე ვარჯიშის ხანგრძილოვობა უნდა იყოს მინიმალური, საშუალოდ 10-15 წთ, რაც ეტაპობრივად შეძლებისდაგვარად უნდა გაიზარდოს. 

სოციალური იზოლაციისას არსებული თავისუფალი გრაფიკი დროთა განმავლობაში ასევე ზრდის რისკს, რომ დღეღამური რეჟიმი აირიოს. რეგულარულად გვიან გაღვიძება ქმნის დროულად დაძინების პრობლემასაც. არასწორი დღეღამური რეჟიმი კი პარარელურად ასევე არღვევს კვების რეჟიმს, რა თქმა უნდა, ასეთ შემთხვევაში გვიან ვსაუზმობთ. ხშირ შემთხვევაში დარღვეული ძილის რეჟიმის შედეგი კი სამწუხაროდ წონის მატებაა. 

ამიტომაც იზოლაციის პირობებში იდეალური გამოსავალი გახლავთ ჩვენი ყოველდღიური განრიგის მოწესრიგება, მიუხედავად იმისა, გვეჩქარება თუ არა სამსახურში,  უნდა ჩვევაში გადავზარდოთ დროული გაღვიძება და დაძინება, ასევე გამოვიმუშაოთ ერთსა და იმავე დროს კვების რეჟიმი სწორად შერჩეული რაციონით და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, თუნდაც კვირაში 3 დღე გამოვყოთ დრო ვარჯიშისთვის. 

იზოლაციის პირობებში მნიშვნელოვანია დავკავდეთ გარკვეული აქტივობებით რაც არ საჭიროებს სახლიდან გასვლას, ეს აქტივობა ხელს შეუწყობს გარემოში არსებული Covid19-ით გამოწვეული სტრესის შემცირებას. 

სოციალური იზოლაცია საუკეთესო პერიოდია მეტი დრო დავუთმოთ საყვარელ საქმიანობას. ამ დროს ჩვენი წონა ჩვენს ხელშია, მონდომების შემთხვევაში რეალურია არ მოვიმატოთ წონაში და თავიდან ავირიდოთ მასთან დაკავშირებული პრობლემები. 

P.S. კლინიკა ენმედიცის ენდოკრინოლოგ თამარ ჩადუნელს შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ ტელეფონზე 598 51 55 00

სტატიების ნახვა შეგიძლიათ რუბრიკაში "ყველა სტატია"

ყველა ახალი ამბის ნახვა შეგიძლიათ ამ ბმულზე

საინტერესო ვიდეოები შეგიძლიათ იხილოთ რუბრიკაში "ყველა ვიდეო"

ბოლო ამბების ნახვა შეგიძლიათ ამ ბმულზე

ლიცენზია
დატოვე კომენტარიკომენტარები (0)
ჩაწერა სახელი

Copyright © 2006-2020 by Resonance ltd. . All rights reserved
×