სახელი*
    ელ–ფოსტა
    წერილის ტექსტი*
    საკონტროლო კოდი* კოდის განახლება
    გაგზავნა
    ეკატერინე ბასილაია
    12.01.2017

     "რა ტიპის არგუმენტებითა და ულტიმატუმით მოახერხა დღეს რუსეთმა, თავისი გაეტანა. რით დაგვემუქრა რუსეთი და როგორ გვაიძულა, რომ გაგვეკეთებინა ის, რაც ვერ გაგვაკეთებინა წლების განმავლობაში?" - გაზპრომთან ახალ კონტრაქტზე დათანხმების გამო კითხვას სვამს ეკონომისტი გია ხუხაშვილი, რომელსაც ეკონომიკური კუთხით მთავრობის მიმართ პრეტენზიები არ აქვს, რადგან თვლის, რომ ახალი კონტრაქტი დისკრიმინაციული არ არის და ჩვენ დღევანდლამდე გაზპრომთან სასათბურე პირობებში ვიყავით.

    თუმცა დასძენს, რომ რადგან რუსეთმა ამდენი წლის მოთხოვნის გატანა მოახერხა, საზოგადოებამ უნდა იცოდეს, რით დაგვემუქრა მოსკოვი - ეს იყო პირდაპირი აგრესია თუ წნეხის სხვა ბერკეტი.

    "რეზონანსი": გასულ წელს ენერგეტიკის მინისტრი აცხადებდა, რომ გაზპრომი ითხოვს სომხეთში გაზის გატარების სანაცვლოდ მივიღოთ არა ტრანზიტული გაზის 10%, როგორც ეს წლებია იყო, არამედ ფულადი ანაზღაურება, რაც მიუღებელია და ჩვენი ქვეყნის ინტერესებს ყოველთვის დავიცავთო. თუმცა უკვე ცნობილია, რომ კახა კალაძე გაზპრომის მოთხოვნას დათანხმდა და თქვენი აზრით, რა მოხდა ერთ წელიწადში ისეთი, რომ დავნებდით იმას, რასაც არ დავნებდით 2016 წელს?

    გია ხუხაშვილი: ობიექტურობისთვის უნდა ითქვას, რომ ეს ისტორია შარშან არ დაწყებულა, რუსეთი ამ საკითხს ბევრი წელია აყენებს და მოგვიწოდებს, რომ საერთაშორისო სტანდარტებით რაც არის, იმდენს გადავიხდით, მეტს ნუ მახდევინებთო. ჩვენ კი, წლების განმავლობაში სხვადასხვა ბერკეტის მეშვეობით ვახერხებდით, ასე ვთქვათ, სასათბურე პირობები შეგვენარჩუნებინა. წელს ეს ვერ მოხერხდა. როგორც ჩანს, რუსეთზე იმ ბერკეტებით ზემოქმედება, რაც ჩვენ ამ მოლაპარაკებებში გვაქვს, არ გამოვიდა. ის ბევრად უფრო ამბიციური, ბევრად უფრო კატეგორიული გახდა და პრინციპში, მიაღწია იმას, რასაც წლების განმავლობაში აყენებდა.

    არ მინდა ამ შემთხვევაში ხელისუფლებისადმი ზედმეტად კრიტიკული ვიყო, ამიტომაც შედარებისთვის გეტყვით, რომ იმავე შაჰდენიზის პროექტიდან ჩვენ გატარებული გაზის 5%-ს ვიღებთ. ამ დროს შაჰდენიზის მილის სიგრძე უფრო მეტია, ვიდრე ამ მაგისტრალური გაზსადენისა. 10% კი საკმაოდ დიდი კონტრასტია.

    ასე რომ, ცალსახად ხელისუფლებას ბრალი დავდოთ განსაკუთრებულ დანაშაულში, სწორი არ იქნება. თუმცა საინტერესოა, ქვეყნის უსაფრთხოების კუთხით რა ტიპის არგუმენტებით და ულტიმატუმით მოახერხა დღეს რუსეთმა, თავისი გაეტანა. რით დაგვემუქრა რუსეთი და როგორ გვაიძულა, რომ გაგვეკეთებინა ის, რაც ვერ გაგვაკეთებინა წლების განმავლობაში.

    თუმცა ისეთი წარმოდგენა არ უნდა შეგვექმნას, რომ დღევანდელი პირობა ქართული მხარისთვის დისკრიმინაციულია. ეს ასე არ არის. სავარაუდოდ, ეს არის ის პირობები, რაც აქვს ნებისმიერ ქვეყანას ტრანზიტის ღირებულების სახით. უბრალოდ, პრობლემა ის არის, რომ ჩვენ ადრე ბევრად უკეთესი პირობები გვქონდა, ვიდრე საერთაშორისო სტანდარტები ამას ითვალისწინებს.

    "რ": რუსული მხარის ულტიმატუმი რა იყო, ეს უნდა გვითხრას თუ არა მთავრობამ?

    გ.ხ: ხელისუფლებამ ამაზე უნდა გააკეთოს განმარტება, იმიტომ, რომ ეს ქვეყნის უსაფრთხოების საკითხია. ეკონომიკურად გასაგებია რაც არის და ეკონომიკურად ხელისუფლების მიმართ პრეტენზია ვერ მექნება, თუმცა საინტერესოა, რა ტიპის კონტრარგუმენტები იქნა რუსეთის მხრიდან მოყვანილი და ეს არგუმენტები მხოლოდ ეკონომიკის სფეროში იყო, თუ რაიმე ტიპის მუქარასაც ჰქონდა ადგილი?!

    "რ": თქვენი აზრით, რა მუქარა შეიძლება ყოფილიყო?

    გ.ხ: ბევრი რამ შეიძლებოდა. რუსეთისთვის სომხეთზე გაზის მიწოდება სტრატეგიული თემაა და ადრე ჩვენი წნეხის მექანიზმი სწორედ ეს იყო, რომ რუსეთს ამ ტრანსპორტირებასთან დაკავშირებით გართულებები სტრატეგიულად არ აწყობდა და ამიტომაც იძულებული იყო, დათანხმებოდა იმ პირობების შენარჩუნებას, რაც წლების განმავლობაში ჰქონდა. წელს კი, როგორც ჩანს, რუსეთი მზად იყო ამ საკითხში კონფლიქტზეც კი წასულიყო და არ შეეპუა იმ საფრთხეს, რომ შესაძლოა, რაღაც შეფერხებები დაწყებულიყო სომხეთის მიმართულებაზე.

    ამ მოლაპარაკებებზე რა არგუმენტები მოიყვანა გაზპრომის ხელმძღვანელობამ, ამის თქმა გამიჭირდება, შეიძლება მხოლოდ ვარაუდები გამოვთქვა.

    "რ": საუბარია იმაზე, რომ ჩვენი მხრიდან წნეხის მექანიზმი უნდა ყოფილიყო ულტიმატუმი, თუ ძველ პირობებს არ დათანხმდებოდნენ, საერთოდ არ გავატარებდით სომხეთისკენ გაზს, თუმცა ამის კონტრარგუმენტი შეიძლება ასევე ყოფილიყო ის, რომ რუსეთი ირანის გავლით გაზის გატარებით დაგვემუქრა? თუ კიდევ უფრო მძიმე მუქარაც შეიძლება ყოფილიყო?

    გ.ხ: ნაკლებად სავარაუდოა, ტრანზიტი მოკლე ვადაში ირანიდან მოხერხდეს, თუმცა ერთ-ერთი ვარიანტი ესეც შეიძლება ყოფილიყო. მე რატომღაც მგონია, იქ სხვა არგუმენტებიც იქნებოდა მოყვანილი. რუსეთს ძალიან ბევრი ინსტრუმენტი აქვს იმისა, რომ ჩვენი მხრიდან შეუთანხმებლობის შემთხვევაში პირდაპირი თუ ირიბი კონტრზომები მიიღოს. შეიძლება ულტიმატუმი ენერგეტიკასთან იყო დაკავშირებული. ბევრი სხვა საკითხია, რასთან დაკავშირებითაც რუსეთს შეეძლო საპასუხო არგუმენტები მოეყვანა, მათ შორის - აგრესიულიც.

    "რ": "ნაციონალური მოძრაობის" წევრები აცხადებენ, რომ 15 წელია, ძველი პირობები იყო, კონტრაქტის შეცვლაზე ადრე არასდროს ყოფილა საუბარი და ალბათ რუსეთი იმიტომ გახდა ასეთი მომთხოვნი, დღევანდელი ხელისუფლება უფრო პრორუსულია და ბევრ რამეს თმობსო.

    გ.ხ: არ გამოვრიცხავ, რომ ტაქტიკური შეცდომები იქნა დაშვებული ქართული მხრიდან, თუმცა პირობების შეცვლის მიზეზი არ არის მარტო ჩვენი ხელისუფლების უუნარობა, ამის მიზეზია ის, რომ სამყარო იცვლება. რუსეთი წელს განსაკუთრებით ამბიციური და აგრესიულია, ვიდრე წინა წლებში იყო, როდესაც მას ბევრი პრობლემა ჰქონდა. ამერიკელებიც კი პრეზიდენტის არჩევაშიც სდებენ ბრალს. წელს რუსეთი ბევრად უფრო ამბიციური და არა მხოლოდ საქართველოსთან მიმართებაში და ეს ჩანს, თუ გლობალურ პოლიტიკას გადავხედავთ.

    არ ვთვლი, რომ ეს კონტრაქტი ჩვენი მხრიდან დათმობაა. ჩვენ უნდა მიგვეღო დისკრიმინაციული პირობები, იმაზე უარესი, ვიდრე რომელიმე ევროპულ ქვეყანას აქვს ტრანზიტის ღირებულებაში, ამ შემთხვევაში შესაძლოა მიმეღო არგუმენტი დათმობაზე, მაგრამ ჩვენი პირობები, თუნდაც კორექტირებული, არავისზე უარესი არ არის.

    "რ": ენერგეტიკის მინისტრის მოადგილემ განაცხადა, ერთ-ერთი საუკეთესო ანაზღაურებააო, თუმცა არ უთქვამს, კონკრეტულად რამდენი იქნება საფასური და თქვენ იცით, ახალი კონტრაქტი როგორია?

    გ.ხ: ჩვენ იმხელა ლუფტი გვქონდა, გამოვრიცხავ, ეს პირობები იმაზე უარესი იყოს, ვიდრე საერთაშორისო სატარიფო სისტემა გულისხმობს. დღეს პირობები გაუარესდა, მაგრამ არა იმდენად, რომ ის იყოს იმაზე უარესი, ვიდრე აქვს სხვას და რაიმე პრეტენზია მეტზე ვერ გვექნება. დასანანია, მაგრამ ეს რეალობაა.

    "რ": თქვენ არ მიიჩნევთ, რომ ახალი კონტრაქტი ხელისუფლების კაპიტულაციაა?

    გ.ხ: ასე შორს არ წავიდოდი, რომ შეთქმულების თეორია განვავითარო და რაღაც ღალატზე ვისაუბრო. ჩემი აზრით, ეს სისულელეა. შეიძლება, ტაქტიკური შეცდომები იყო, ამას არ გამოვრიცხავ და პასუხისმგებლობაზე შეიძლება ვილაპარაკოთ, მაგრამ ძალიან შორს წავიდეთ და შეთქმულების თეორია განვავითაროთ, ეს საფუძველს მოკლებულია.

    ლიცენზია
    დატოვე კომენტარიკომენტარები (2)
    ჩაწერა სახელი
    ჯემალი   (12.01.2017)
    კოლაჯან ერთი იქნება თქვა ტერიტორიების საკითხი როგორ უნდა მოაგვარონ, მარტო სიტყვების წამოსროლა არაფერს ნიშნავს.

    კოლა   (12.01.2017)
    ტერიტორიების საკითხი ვერ მოუგვარებიათ რაზეა საუბარი,არაფრის მაქნისი ხელისუფლება გვყავს,რა გვეშველება,ვის ხელში ვართ,ერთი უბრალო ადამიანი ჭირდება ქვეყანას და არა ამერიკაში მიღებული განათლებით ენას კისერზე რომ იხვევენ.


    Copyright © 2006-2017 by Resonance ltd. . All rights reserved
    Site Meter