ჩვეულებრივ, ქრომოსომის გაგონებაზე ლათინურ X მოდის გონებაში და კიდევ, ის, რომ ადამიანს 46 ქრომოსომა გააჩნია. ცენტრომერები X-ის ორი ძაფის შეერთების წერტილია. ისინი არიან პასუხისმგებლები იმაზე, რომ დედა უჯრედმა მისი გენეტიკური ინფორმაცია თანაბრად გაუყოს მის ორ შვილეულ უჯრედს. ნორმიდან გადახრას, თითქმის ყოველთვის, სავალალო შედეგი მოჰყვება, - როგორც წესი, ავთვისებიანი გადახრები (კიბოს უჯრედები ანეუპლოიდიით ხასიათდება - მათი ქრომოსომების რაოდენობა მეტია ნორმალური უჯრედში არსებულ 46-ზე). ს. ნერგაძემ ათწლეულები მიუძღვნა ულტრათანამედროვე მეთოდებით ცენტრომერათა შესწავლას.

პროფესორის სახელს (უნივერსიტეტის გუნდთან და საერთაშორისო პარტნიორებთან ერთად) უკავშირდება ძუძუმწოვართა სხვადასხვა სახეობაში აღმოჩენილი ფიქსირებული, ფუნქციონირებადი ცენტრომერები, რომლებიც არ შეიცავენ სატელიტურ დნმ-ს. წინათ მიაჩნდათ, რომ ცენტრომერების აუცილებელ ატრიბუტი სწორედ სატელიტური დნმ-ია (ერთმანეთის მიყოლებით მრავალჯერ განმეორებული სექვენსები). - ამ აღმოჩენამ ცენტრომერის ფუნქციონირებისთვის სატელიტური დნმ-ის „ერთადერთობისა და აუცილებლობის მითი დაამსხვრია". ეს მოჰყვა ჯერ ცხენის, შემდეგ კი, ვირის და სხვა სახეობების ცხოველთა გენომის სექვენირებას და ულტრათანამედროვე ChIP-Seq-ექსპერიმენტებს (ქრომატინის იმუნო-გამოლექვა ცენტრომერული ცილის, CENP-A-ს ანტისხეულებით და მომდევნო თაობის მეთოდით მისი სექვენსირება). მათ სამეცნიერო თანამეგობრობას მისცეს მძლავრი სამოდელო სისტემა ცენტრომერათა სამომავლო კვლევებისათვის. პროფესორის ექსპერიმენტული შედეგები სამეცნიერო Top-ჟურნალებშია გამოქვეყნებული და სწავლულთა აღიარებით სარგებლობს (Science 2009; Chromosoma 2015; Genome Research 2018; Int. J. Mol. Sci. 2022 და 2023; Commun Biol. 2023 და 2026, in press; RNA, 2025; Genome Biol. 2025; Cell Genomics 2026, in press).

„ცენტრომერა ქრომოსომათა ერთადერთი სტუქტურაა, რომლის კვლევა, ჯერჯერობით, ნობელით არ აღნიშნულაო" - აგულიანებს ლექციაზე სტუდენტებს. „ვეუბნები, მაგრამ მერე კინაღამ ვნანობ, - იმდენ სტუდენტს უნდა ცენტრომერათა ბიოლოგიაში დიპლომის დაცვა, რომ ყველას ვერ მივიღებ და, უარით გასტუმრებისას გული მიხდებაო ცუდად", განაცხადა ერთ-ერთ ინტერვიუში და დაამატა, - „აუცილებლად იქნება ნობელი ცენტრომერათა ბიოლოგიაშიც... და, ძალიან მალეც... ისეთი ახალგაზრდები მოდიან, რომ გამორიცხულია, არ იყოს!"

ამ დღეებში გამოდის მეცნიერებიდან მოსული მწერლის მეხუთე წიგნი „ხვალ მზე ამოვიდა" (გამომცემლობა „წიგნი+ერი", 2026, რედაქტორი გოგი სალიაშვილი). მისი პრეზენტაცია შედგება 30 მაისს 13:30-ზე თბილისის წიგნის საერთაშორისო ფესტივალზე, აკაკი წერეთლის 114 (კოკა-კოლას ტერიტორია), გამომცემლობა „წიგნი+ერის" პავილიონი.

წიგნების შეძენა შეგიძლიათ გამომცემლობა „წიგნი+ერში": თბილისი, ცოტნე დადიანის 7, ბიზნეს ცენტრი ქარვასლა, სართული 5, ბლოკი A517 www.tsignieri.ge, info.tsignieri@gmail.com ტელ.: +995 571 13 12 11. „წიგნიერი" წიგნებს მოგაწვდით როგორც ნიკოფსიიდან დარუბანდამდე (ნამდვილად მოგაწვდით), ასევე მსოფლიოს ნებისმიერ კუთხეში, ქალაქსა თუ სოფელში.