თხევადი ნავთობის გაზის (LPG) გადამზიდი გემის უფროსმა ოფიცერმა განაცხადა, რომ თეირანსა და ნიუ-დელის შორის მოლაპარაკებების შემდეგ, ირანმა გემს სრუტეში გავლის ნება დართო. ამის შესახებ Bloomberg წერს. 

გემის უფროსი ოფიცრის თქმით, გასულ კვირას ირანის სამხედრო-საზღვაო ძალებმა ინდური თხევადი ნავთობის გაზის ტანკერი ჰორმუზის სრუტეში გაატარეს და ნიუ-დელის დიპლომატიური ძალისხმევის შედეგად, გემს წინასწარ შეთანხმებული მარშრუტით გავლის საშუალება მისცეს. 

ოფიცერმა ანონიმურობა ითხოვა, რადგან მისი გემის ეკიპაჟს — ერთ-ერთს იმ ორი ინდური გემიდან, რომლებმაც სრუტე გადაკვეთეს — მედიასთან საუბრის უფლება არ ჰქონდა. მისი მონათხრობი, როგორც ჩანს, ადასტურებს ანალიტიკოსების მოსაზრებას, რომ თეირანი ცდილობს სრუტეში მოძრაობის კონტროლის სისტემის დანერგვას, რაც მეგობრული გემებისთვის უსაფრთხო გავლას უზრუნველყოფს, სხვებს კი თავდასხმის შიშის ქვეშ ტოვებს. 

მისი თქმით, გადაკვეთისას ოფიცრის გემს რადიოკავშირი ჰქონდა ირანის სამხედრო-საზღვაო ძალებთან. ირანელებმა ჩაიწერეს მონაცემები გემის დროშის, სახელწოდების, გამოსვლისა და დანიშნულების პორტების, ასევე ეკიპაჟის წევრების ეროვნების შესახებ — ყველა მათგანი ინდოელი იყო — და ისინი შეთანხმებული კურსით გაატარეს.

 „როგორც ჩანს, ირანი შერჩეულ გემებს ჰორმუზის ტრანზიტის უფლებას აძლევს შემოწმების შემდეგ, რომელიც ირანის წყლებში გემების გავლისას ხდება“, — განაცხადა მარტინ კელიმ (Martin Kelly), EOS Risk Group-ის საკონსულტაციო განყოფილების ხელმძღვანელმა. „მიუხედავად იმისა, რომ გემებს ტრანზიტის უფლებას აძლევენ, ეს ძირითადად მხოლოდ ირანის ინტერესებში შედის“.

ირანის მუქარა სრუტეში გამავალი გემების მიმართ თეირანის მთავრობას ენერგიის გლობალურ ბაზრებზე გავლენის ბერკეტებს აძლევს, რაც ზრდის ფასებს და აჩენს ნავთობის, ბუნებრივი აირის, საყოფაცხოვრებო საწვავისა და სასუქის დეფიციტის შიშს. მსოფლიო ნავთობის დაახლოებით მეხუთედი, ჩვეულებრივ, ამ გასასვლელზე გადის. თებერვლის ბოლოს ომის დაწყების შემდეგ, სრუტეში რამდენიმე გემს რაკეტები ან დრონები მოხვდა, სულ მცირე ორი მეზღვაური დაიღუპა, ხოლო დაზღვევის ხარჯები მკვეთრად გაიზარდა. გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ირანმა წყლის გზა დანაღმა. გასულ კვირას სრუტეში შესვლამდე, LPG ტანკერის ბორტზე მყოფმა მეზღვაურებმა სამაშველო ტივები მოამზადეს, განაცხადა ოფიცერმა. ისინი დაახლოებით 10 დღის განმავლობაში იყვნენ ღუზაზე სპარსეთის ყურეში, როდესაც პარასკევს, 13 მარტს, დილით შეატყობინეს, რომ იმ ღამით ტრანზიტის გავლის ნებართვა მიიღეს.

გასული კვირის განმავლობაში რამდენიმე გემმა გაიარა ირანის კუნძულებს, ლარაკსა და ქეშმს შორის არსებულ ვიწრო გასასვლელში და ირანის სანაპიროსთან ახლოს იმოძრავა. მათ შორის იყო ორი ბალკერი, რომლებიც ირანის პორტებში შევიდნენ, და პაკისტანის დროშის ქვეშ მცურავი გემი Karachi. ინდური LPG გემის ოფიცერმა უარი თქვა მათი მარშრუტის კონკრეტული დეტალების გამჟღავნებაზე. ოფიცრისა და Bloomberg-ის მიერ გაანალიზებული AIS-ის მონაცემების თანახმად, მათ გამორთული ავტომატური საიდენტიფიკაციო სისტემით, ანუ AIS სისტემით იმოგზაურეს და ის მხოლოდ მას შემდეგ ჩართეს, რაც უსაფრთხოდ გავიდნენ ომანის ყურეში. 

ოფიცერმა აღნიშნა, რომ გემმა ასევე ვერ შეძლო GPS-ის გამოყენება, რომელიც კონფლიქტის დაწყების შემდეგ ფართომასშტაბიან შეფერხებებს განიცდიდა

ინდოეთის საგარეო საქმეთა და ნაოსნობის სამინისტრომ კომენტარის თხოვნას არ უპასუხა. ინდოეთში ირანის საელჩომ ელექტრონული ფოსტით გაგზავნილ კომენტარის თხოვნას არ უპასუხა. 

ანილი ტრიგუნაიატი, ინდოეთის ყოფილი ელჩი იორდანიასა და ლიბიაში, ამბობს, რომ ის ფაქტი, რომ ინდოეთმა უსაფრთხო გადაადგილების უზრუნველყოფა შეძლო, აჩვენებს, რომ დიპლომატია შესაძლებელია. „ირანსაც არ სურს ამ ეტაპზე ყველასთან ხიდების დაწვა“, - განაცხადა მან. „ინდოეთს, საჭიროების შემთხვევაში, ასევე შეუძლია შუამავლის როლის შესრულება. ამ ფაქტორებმა ერთობლივად განაპირობა ის, რომ ინდოეთმა ეს შესაძლებლობა მიიღო“.