ია აბულაშვილი
(23.04.2019)

 როგორც ისტორიკოსები ამბობენ, ქართული სუფრა, განსაკუთრებით - სააღდგომო სუფრა, რომელიც ჩვენი სულიერი და კულტურული ტრადიციის მნიშვნლოვანი მონაპოვარია, როდის ჩაისახა, ქვეყნის მრავალსაუკუნოვანი ისტორიის რომელ ეპოქაში, დღესაც კვლევის საგანია, ამიტომ დღევანდელ სტატიაში მკითხველის ყურადღებას მხოლოდ მე-19 საუკუნის თბილისური სააღდგომო სუფრის ტრადიციებზე შევაჩერებთ.

აღდგომის წინა ღამეს თბილისის ყველა ეკლესიაში წირვა-ლოცვა იწყებოდა, თბილისელები საზეიმო ლოცვის შემდეგ გამთენიისას საფლავებზე გადიოდნენ და ტაბლაზე გაშლილი სანოვაგე მიჰქონდათ, წითელ კვერცხებს გადააგორებდნენ და შინ დაბრუნებული ოჯახის ყველა წევრი ღორის ხორცით იხსნილებდა. შემდეგ ახალ ტანსაცმელში გამოწყობილები სახლის ერთ კუთხეში ლოცვას აღავლენდნენ და სუფრას მიუსხდებოდნენ.

სააღდგომო სუფრის სტრუქტურა მარტივი გახლდათ - მისი ძირითადი ელემენტი პასქა, წითელი კვერცი, ღინო, პური, ღორის ბარკალი და ტრადიციული ქართული კერძები იყო.

ცნობისათვის, იმ პერიოდში ქართული კულინარიული ლიტერატურის ფლაგმანად ითვლებოდა ბარბარე ჯორჯაძე, რომელმაც ერთ წიგნად შეკრა და შთამომავლობას გადასცა ქართული სამზარეულოს მთელი საგანძური. მისი წიგნი "სრული სამზარეულო" პირველად 1874 წელს გამოიცა და ძალიან მოკლე ხანში მთელი ტირაჟი გაიყიდა. სწორედ ამ წიგნიდან ამზადებდნენ თბილისელი დიასახლისები ქართული სუფრისათვის განკუთვნილ კერძებს.

მე-19 საუკუნის შეძლებული თბილისელების საღდგომო სუფრის მშვენება სწორედ ბარბარე ჯორჯაძის რეცეპტით გამომცხვარი პასქა იყო, რომლის მოსამზადებლად საჭირო იყო 20 გირვანქა ფქვილი, 8 გირვანქა შაქარი, 10 გირვანქა რძე, 130 კვერცხის გული და ქიშმიში. როგორც ამბობენ, შეძლებული თბილისელები ამ პასქას მრავალშვილიან ოჯახებსაც ურიგებდნენ.

ჩაწერა სახელი