სახელი*
    ელ–ფოსტა
    წერილის ტექსტი*
    საკონტროლო კოდი* კოდის განახლება
    გაგზავნა
    რეზონანსი
    07.12.2015

     სულ რამდენიმე დღის წინ 91 წლის მხცოვანი მხატვრისა და მოქანდაკის ირაკლი ოჩიაურის ნამუშევრების დიდი გამოფენა მოეწყო. აღმოჩნდა, რომ ეს ქართველი ხელოვანის სიცოცხლეში მოწყობილი მისი უკანასკნელი გამოფენა იყო.

    შაბათს თითქმის საუკუნეს მიღწეული ცნობილი ქართველი ხელოვანი ირაკლი ოჩიაური გარდაიცვალა, მხატვარი, რომელიც ბოლო დღეებშიც არ ელეოდა მხატვრის ფუნჯს და ტილოებს.

    ქართველი სახალხო მხატვრის წოდების მქონე ხელოვანი - ირაკლი ოჩიაური სახვითი ხელოვნების თითქმის ყველა დარგში მუშაობდა და მისი ყველა ნამუშევარი ქართული ფოლკლორის თემატიკით გამოირჩევა. თუმცა, ირაკლი ოჩიაურის სახელთან უპირველესად დაკავშირებულია ქართული ხელოვნების ისტორიის ერთ-ერთი საინტერესო ფურცელი - მაშინ, როდესაც მხატვრები უმეტესად ქანდაკებებზე მუშაობას ანიჭებდნენ უპირატესობას, ის იყო პირველი ქართველი მხატვარი, რომელმაც მე-20 საუკუნეში საფუძველი ჩაუყარა მივიწყებული ძველი ქართული ეროვნული ხელოვნების - ჭედურობის აღორძინებას. მას მიმდევრებიც გამოუჩნდნენ და მისი აქტიური მოღვაწეობის წლებში მივიწყებული ძველი ქართული ხელოვნება გაცოცხლდა.

    ირაკლი ოჩიაური 1924 წელს დუშეთის რაიონის სოფელ შუაფხოში დაიბადა. 1954 წლიდან გარდაცვალებამდე მხცოვანი პროფესორი ისევ ახალგაზრდული ენერგიითა და შემართებით მოღვაწეობდა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში.

    მისი ცნობილი ნამუშევრებია: ალექსანდრე ყაზბეგის ძეგლი სტეფანწმინდაში, ვაჟა-ფშაველას ძეგლი დუშეთში, ვაჟა-ფშაველას პორტრეტი მოსკოვის ტრეტიაკოვის გალერეაში, "სტუდენტი გოგონას პორტრეტი" სახვითი ხელოვნების მუზეუმში, "ინჟინერ ირინე ჯანდიერის პორტრეტი" საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში.

    პერსონალური გამოფენები ჰქონდა გერმანიაში, ბელგიაში, ავსტრიაში, კანადაში, იაპონიაში, ნორვეგიაში, იორდანიასა და სირიაში.

    მისი ნამუშევრები დაცულია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში, ტრეტიაკოვის გალერეაში, სიეტლის ხელოვნების მუზეუმში, ასევე იაპონიის, აშშ-სა და სხვა ქვეყნების ხელოვნების მუზეუმებსა და კერძო კოლექციებში.

    მინიჭებული აქვს სახალხო მხატვრის წოდება. რამდენიმე დღის წინ გაიხსნა ხელოვანის სახლმუზეუმი და გალერეა.

    მის ბოლო პერსონალურ გამოფენაზე ბოლო წლების ნამუშევრებიც გამოიფინა. აცხადებდა, რომ წლების გამო დიდი ტილოების ხატვას ვერ ეჭიდებოდა, თუმცა შემართებას არ კარგავდა და ხატავდა. გული წყდებოდა იმაზე, რომ მის მიერ გაცოცხლებულმა ქართულმა ჭედურობამ თანამედროვეობაში პოპულარობა დაკარგა.

    ქართველი მხატვრები ირაკლი ოჩიაურს ძველი ქართული ჭედურობის ტრადიციის აღმდგენად და ამ სფეროს ნოვატორად იხსენიებენ და მიიჩნევენ, რომ ხელოვნების ისტორიაშიც სწორედ ამ სფეროში დამსახურებით შევიდა.

    გია ბუღაძე, მხატვარი: "მე-20 საუკუნის გამოკვეთილი ხელოვანი იყო. საერთოდ ხელოვანების ოჯახიდანაა და მათ შორის ირაკლი ერთ-ერთი გამორჩეული იყო, რადგან შუა საუკუნეების შემდეგ ის იყო პირველი მხატვარი, რომელმაც ქართული ჭედურობის, ლითონ-მქანდაკებლობის სფეროში მუშაობა დაიწყო და ძველ ქართულ ტექნოლოგიას ახალი შინაარსი შესძინა.

    "ის ამ კუთხით ნოვატორი იყო და ისტორიაში შედის, როგორც ტრადიციის აღმდგენელი პროფესიონალი. სერიოზული სამუშაოები აქვს ჩატარებული როგორც ლითონ-მქანდაკებლობის მიმართულებით, თუმცა ამავე დროს კარგი გრაფიკოსი იყო და შესანიშნავ ილუსტრაციებს აკეთებდა, რაც განსაკუთრებული მხატვრულობით და ლაკონიურობით გამოირჩეოდა.

    "ძალიან თამამად იყენებდა ფოლკლორულ სიუჟეტებს, რომელსაც ქართულ ტრადიციულ იკონოგრაფიას - რელიეფში ხატწერას უკავშირებდა.

    "ძალიან საინტერესო თანამედროვე ელემენტები შემოჰქონდა. ჭედურობას ასრულებდა არა მხოლოდ როგორც რელიეფის მძერწავი, არამედ როგორც ფერმწერი. ამიტომაც მისი ჭედურობა ზედაპირზე ფერწერულობის, ტონალური თამაშის ელფერს აძლევდა. თავის თავში მოიცავდა იმ ესთეტიკას, რომელსაც მე-20 საუკუნის 50-60-იანელები ატარებდნენ.

    "დღეს ხელოვნებაში დარგებსა და ჟანრებს შორის განსხვავების ზღვარი თითქმის იშლება. ასეთია ტენდენცია მთელ მსოფლიოში. თანამედროვე არტი ყველა სფეროს, ყველა მეთოდს, ყველა ხაზს და ყველა მედიუმს მოიცავს. შეიძლება ისიც კი ვთქვათ, რომ გარკვეული თვალსაზრისით ბატონი ირაკლის შემოქმედება დარგობრივი და ჟარნობრვი გაერთიანების წინამორბედი იყო, რადგან მისი ჭედურობა არ იყო პირდაპირი გაგებით ჭედურობა, არამედ იყო თან ქანდაკებაც და ფერწერა და გრაფიკაც ერთდროულად".

    გოგი ხოშტარია, ხელოვნებათმცოდნე: "ირაკლი ოჩიაურის შემოქმედება ჭედურობით იყო გამორჩეული. მე-20 საუკუნეში მეტალზე მუშაობა დაიწყო ირაკლიმ და ის იყო პირველი და საუკეთესო. საწყენი ის გახდა, რომ შემდეგ ამ ჭედურობას ყველამ მიჰყო ხელი და გააუფასურეს კიდეც, მაგრამ ირაკლი ბოლომდე ხარისხს ინარჩუნებდა. მის ნამუშევრებში იყო გემოვნება, ზომიერება და მასალის გრძნობა. მიმავალი თაობის ერთ-ერთი მკაფიო ფიგურა იყო".

    ლიცენზია
    დატოვე კომენტარიკომენტარები (0)
    ჩაწერა სახელი

    Copyright © 2006-2018 by Resonance ltd. . All rights reserved